Özel Alışveriş Sitelerinin Düşüşü Ve Dikey E-ticaretin Yükselişi

Özel Alışveriş Sitelerinin Düşüşü Ve Dikey E-ticaretin Yükselişi
Özel Alışveriş Sitelerinin Düşüşü Ve Dikey E-ticaretin Yükselişi

Özel Alışveriş Sitelerinin Düşüşü Ve Dikey E-ticaretin Yükselişi

Kendi işini kurmak isteyen girişimciler yeni iş fikirleri üzerine düşünürken, e-ticaret modellerini de göz önünde bulundurmaya çalışıyorlar. Farklı iş modelleri girişimcilerin yapacakları yatırımları doğrudan etkilerken, günümüzde ilgi gören iş modellerine yatırım yapmak da işin uzun vadede ayakta kalabilmesini sağlar.

Türk e-ticaret ekosisteminin büyümesinde önemli bir rol oynayan özel alışveriş siteleri de bu iş modellerinden biriydi. Türkiye’de e-ticaretin tarihi 1990 sonlarına dayansa da 2008 yılında özel alışveriş kulüplerinin pazara girmesiyle beraber e-ticaret sektörü yeni bir şekil almaya başladı. 2008’de Markafoni ile başlayan özel alışveriş siteleri özellikle 2012 ve 2013’e kadar hızlı bir büyüme gösterdiler; ancak 2013 sonrasında bu trendde ciddi bir düşüş olmaya başladı.

Yeni trendler artık özel alışveriş kulüplerinin geride bırakarak, bu sitelerin popülerliğinin düşmesine neden oldu. 2013’ten sonra bu pazarda ciddi bir daralma olmaya başladı. VIPDukkan, Limango, Daybuyday, bingomingo ve evim.net 2013 ile 2015 yılları arasında faaliyetlerini durduran özel alışveriş siteleri arasında yer alıyor. 2008’den sonraki ilk 4-5 yıllık süreç bu iş modelindeki firmalar için güzel ve karlı geçmiş olsa da farklı sebeplerden dolayı faaliyetlerini durdurmak zorunda kaldılar.

Türkiye’de özel alışveriş sitelerinin modası tam anlamıyla halen geçmiş değil; halen daha faaliyetlerine devam eden firmalar da bulunuyor; ancak bu firmaların da iş modelleri zaman içerisinde biraz değişiklik göstermek zorunda kaldı.

Özel alışveriş sitelerinin kapanmasının ardında yatan sebep ne?

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi özel alışveriş sitelerinin kapanmasının ardında birçok farklı neden bulunuyor. Ancak bu sebeplerden bazılarını elimize aldığımızda, sebepleri şu şekilde sıralamak mümkün olabilir.

Yeni ürün gamlarının oluşturulamaması: Özel alışveriş kulüpleri sektöre ilk girdiklerinde, stok fazlası bulunan ya da stokta kalan ürünleri tedarikçi firmalardan alarak, uygun fiyatlı bir şekilde üyelerine satıyorlardı. Tabii ki ilk birkaç yıl özel alışveriş siteleri bu talebi rahat bir şekilde karşılayabiliyorlardı. Üye sayılarının çok olmaması, e-ticaretin kullanıcılar arasında yeni yeni yaygınlaşmaya başlaması gibi etkenler, stoklardaki ürünlerin yavaş bir şekilde tüketilmesini sağlıyordu. Ancak bu sitelerin popülerliğinin artmasıyla beraber, firmalar yeni ürün gamları oluşturmakta zorlandılar. Tedarikçilerin elindeki stok fazlası ürünlerin azalması ya da tükenmesi, yeni kampanyalar oluşturmayı bir hayli zorlaştırdı.

Ünlü markaların kendi e-ticaret sitelerini açmaları: Özel alışveriş kulüpleri bilinen ve ünlü markaların stok fazlası ürünlerini de satıyorlardı ve ancak 2010’larda Türkiye’de e-ticaretin yükselişe geçmesiyle beraber açılan e-ticaret sitesi sayısı da bir hayli arttı. Bu yükselişi gören üretici markalar da kendi e-ticaret sitelerini oluşturarak ürünlerini burada satmaya başladılar ve çeşitli kampanyalarla tüketicileri kendi e-ticaret sitelerine çekmeye başladılar.

İade sorunu: Yaşanan sorunlardan bir tanesi de iade sorunları oldu. Tüketiciler 15 günlük yasal iade haklarından dolayı bu siteler üzerinden birçok ürün siparişi verdiler. Tabii ki e-ticarette iadeler olacaktır; ancak sık bir şekilde iade taleplerinin olması, şirketlerin karlılığını ciddi şekilde etkiledi. İade sırasında kargo ücretlerinin firmalar tarafından karşılanması da şirketleri zarara yönelten faktörler arasında yer aldı.

Kullanıcı alışkanlıklarının değişmesi: Özel alışveriş siteleri üyelerine özel kampanya ve fırsatlar sunmaktaydı. Bu da tüketicileri ayrıcalıklı hissettiriyordu. Biri sizi davet etmedikçe bu siteler üzerinde alışveriş yapamıyordunuz; fakat zaman içinde bu sitelerin bu modeli değiştirmesiyle beraber dileyen herkes siteler üzerinde alışveriş yapmaya başladı. Bu da ayrıcalık hissiyatının ortadan kalkmasına neden oldu. Bu tür yaklaşımlar da kullanıcı alışkanlıklarının değişmesine neden oldu.

Ürün teslimat süresinin beklenmesi: Bir diğer faktör de tüketicilerin, ürünleri satın aldıktan sonra ürün teslimatı için kampanya bitiş tarihilerini beklemek zorunda kalmaları oldu. Günümüzde tüketiciler hızlı bir şekilde ürünlerine ulaşmak istiyor ve bu sebeple de birçok marka aynı gün içinde ürünü kargoya verme vaadinde bulunuyor. Kampanya bitiş tarihlerini beklemek de kullanıcıların günümüzde tercih ettikleri bir durum olmamaya başladı.

Dikey e-ticaret siteleri neden yükselişe geçti?

Türk e-ticaret ekosisteminin büyümesiyle beraber yatay e-ticaret sitelerinin yanında dikey e-ticaret firmaları da yükselmeye başladı. Belli bir ürün gamı üzerine yoğunlaşan bu dikey e-ticaret firmaları kendilerine uygun hedef kitlelere ulaşmayı başardılar. Yatay e-ticarete kıyasla dikey firmalar daha küçük ölçekte oldukları için müşteri hizmeti konusuna yatırım yapmaya başladılar.

Niş bir alanda oldukları için yaptıkları işte ve sattıkları ürünlerde yatay firmalara göre daha iyi hizmet vermeye başladılar. Müşteri sayılarının az olması, müşterileriyle daha iyi iletişim kurmalarını kolaylaştırırken, satış sonrası sağladıkları destek de yatay e-ticaret firmalarına kıyasla daha iyi bir hal almaya başladı.

Bunların yanı sıra tüketicilerin e-ticaret konusunda bilgilenmeleri, internet üzerinden yapılan alışverişlerin güvenli olduğunu fark etmeleri de niş alanlarda hizmet veren sitelerin önünü açan faktörler arasında yer aldı.

Giriş maliyetlerinin düşük olması, e-ticaret altyapı sistemlerinin kolay ulaşılabilir ve uygun fiyatlı oluşu, birçok farklı ödeme altyapısının bulunması ve ödeme sistemlerinin entegrasyonun kolay bir hale gelmesi de dikey e-ticarete olan yatırımların artmasını sağladı.

Sektörel olarak da dikey alanda birçok boşluğun bulunması, köşe başlarının kapılmamış oluşu ve sektörde dikey anlamda çok büyük oyuncuların olmayışı da girişimcilerin ve KOBİ’lerin dikey alanlara yatırım yapmasını kolaylaştırdı.

Türkiye e-ticaret pazarı 2010-2013 yılları arasında hızlı bir yükselişe geçti ve sonrasında biraz daha kontrollü bir şekilde ilerlemeye başladı. 2013 sonrasında kapanan e-ticaret firmaları olsa da sektöre yeni giriş yapan firmalar da oldu. Bir dönem özel alışveriş siteleri trend olarak gösterilse de günümüzde dikey firmalara olan ilgi daha fazla olmuş durumda. Ancak tüketiciler için iş modelinden çok kendilerine sunulan satış öncesi ve sonrası destek daha ön plana çıkmakta. Ürünlerin kalitesi ve fiyatlandırma politikaları da tüketicilerin satın alma kararını etkileyen faktörler arasında yer alıyor.

 

Kaynak:ideasoft

About Blog Admin

Bunlara Bakmak İster misiniz?

E- Ticarette Altın Alımı Arttı

E- Ticarette Altın Alımı Arttı 

E- Ticarette Altın Alımı Arttı Yasakların esnetilmesi ve normalleşme sürecinin başlaması sonrasında düğün hazırlıkları arttı, …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir